Bánh răng bừa - món quà quê dân dã của người xứ Thanh

Trong mỗi chúng ta ai cũng từng lớn lên bằng hạt gạo từ đồng đất quê hương, chắc không thể nào quên mùi cơm gạo mới thấm đẫm bao mồ hôi, công sức của những con người lam lũ. Những hạt ngọc ấy không chỉ “đồng hành” hàng ngày với ta bằng những bát cơm trắng thơm mà còn là chất liệu để làm nên những loại bánh đặc sản dân gian của mỗi miền quê Việt.

Về Thanh Hóa thưởng bánh răng bừa mới thấy hết được sự quý giá của những hạt gạo và sự khéo léo của con người nơi đây…Những chiếc bánh dẻo thơm chấm vào bát mắm ngon thì không còn gì tuyệt bằng. Phải thưởng thức thì mới thấy hết vị ngon của quê hương đọng lại trong từng miếng bánh!

Bánh răng bừa - có nơi gọi là bánh tẻ hoặc bánh lá, riêng người Thanh Hóa lại gọi tên “răng bừa”, có lẽ vì hình dạng chiếc bánh trông giống cái răng bừa. Xưa kia, đây là loại bánh truyền thống không thể thiếu trong những ngày rằm, ngày giỗ, ngày Tết Nguyên đán hay những khi nhà có công việc. Nhưng giờ đây, ta có thể thưởng món bánh răng bừa ở bất kỳ những góc chợ quê, những quán ăn, nhà hàng hay trong các tiệc cưới hỏi trên mảnh đất xứ Thanh này.

Làm bánh răng bừa không phức tạp nhưng cũng chẳng hề đơn giản. Người làm bánh phải có kinh nghiệm, lòng kiên trì và sự khéo léo. Nguyên liệu chính để làm bánh răng bừa là gạo tẻ, phải chọn loại gạo dẻo, thơm, sau đó mang ngâm nước khoảng 3-4 giờ rồi mang xay thành bột cùng với nước. Bột được xay xong cho lên bếp khuấy, trong quá trình này phải chú ý tay khuấy đũa liên tục sao cho bột không bị vón cục và cũng không quá chín, đây là công đoạn đòi hỏi người làm bánh phải thật khéo léo. Khi thấy nồi bột gạo có độ đặc sền sệt thì bắc xuống bếp, chuẩn bị công đoạn gói bánh.

Có hai loại lá có thể gói được bánh răng bừa đó là lá dong hoặc lá chuối. Nhân bánh gồm: thịt ba chỉ, mộc nhĩ, hành tươi băm nhỏ trộn chung với hạt tiêu rồi đem xào chín trước khi mang ra làm nhân. Nêm gia vị sao cho vừa, đừng mặn quá, cũng đừng nhạt quá. Sau khi gói bánh xong thì dải một lượt lá chuối xuống đấy nồi, cho nước xâm xấp rồi xếp bánh mang đi luộc . Bánh có dẻo ngon hay không phụ thuộc nhiều vào việc luộc bánh. Người làm bánh có kinh nghiệm chỉ cần ngửi thấy mùi là biết bánh đã chín hay chưa.

Trước đây, ở một số vùng quê Thanh Hóa, người ta kén dâu thường lấy tiêu chí biết làm bánh răng bừa lên hàng đầu. Ăn bánh răng bừa phải chấm nước mắm, có chút ớt, chanh để không bị ngán. Những chiếc bánh dẻo thơm chấm vào bát mắm ngon thì không còn gì tuyệt bằng. Đây là món bánh lá “quê mùa” mà bất cứ người con xứ Thanh nào đi xa cũng không thể quên được.

Chi Na (thethaovietnam.vn)