Hoàng Anh Linh

Cũng vẫn sử dụng cá chép hoặc cá suối để nướng, nhưng cách ướp gia vị khiến món cá nướng của người Thái tại Sơn La ấn tượng khó quên. Ai đã từng được thưởng thức một lần bữa cơm trong căn nhà sàn giản dị, chắc sẽ còn nhớ mãi những món ăn tinh tế và đậm chất dân giã của người Thái. Cũng vẫn là cá, thịt lợn, gạo nếp... nhưng qua cách chế biến mang đến những hương vị khác hẳn. Pa Pỉnh Tộp nướng trên than hồng, hương thơm quyến rũ. Ảnh: Quán Kiến. Người Thái tinh tế trong cả nếp ăn và nếp ở. Khác với người Mông chọn nhà trên cao khuất núi, xa đường xá, xa nguồn nước, người Thái chọn làm nhà bên suối, bên sông, thuận tiện đi lại và cầy cấy nuôi trồng. Những nếp nhà sàn khang trang, thoáng về mùa hè và ấm áp về mùa đông. Để lên nhà sàn phải bước mấy bậc cầu thang, nhà sàn được làm trên cao, bằng gỗ lát tre nứa, tránh bị ẩm mốc từ nền đất và thoáng khí. Một phần cũng để tránh bị các loài thú tấn công khi nằm sâu trong rừng. Trong nếp nhà sàn, căn bếp là nơi quan trọng nhất. Vào những ngày mưa...

Tháng 6, khi nước lòng hồ thủy điện Hòa Bình rút sâu, đồng bào sinh sống ở các xã dọc sông của hai huyện Phù Yên, Bắc Yên (tỉnh Sơn La) lại bước vào mùa đánh bắt cá “nến”, loại cá được coi là đặc sản của miền sông nước này.  Cá “nến” là loại cá nhỏ bằng chiếc đũa, dài khoảng 5 đến 7 cm, có màu trắng sữa nên người địa phương thường gọi là cá “nến” hay cá “sữa”. Nhìn bằng mắt thường, loại cá này chỉ là một khối thịt đặc, trên thân cá, nổi bật nhất là đôi mắt nhỏ, màu đen. Loại cá này chỉ xuất hiện vào mùa nước rút, sống ở vùng nước nông, sát mép sông. Bà con nơi đây thường dùng một tấm vải màn tuyn lớn, 2 người cầm 2 đầu vớt nhẹ ở vùng nước nông là dễ dàng bắt được cá “nến” với số lượng lớn. Mỗi lần kéo lưới như vậy có thể bắt được hàng nghìn con nhưng chỉ được vài kg thịt vì loại cá này khá nhỏ. Cá nến là loài cá nhỏ có màu trắng sữa. Để chế biến món cá này, người ta thường mất khá nhiều thời gian để nhặt riêng cá “nến” ra khỏi nhiều loại cá nhỏ khác lẫn vào. Cá “nến” sau khi nhặt r...